Kilka uwag
Na stronie fb Polskiego Towarzystwa Psychoterapii Core Energetics [1] pojawił się wpis o tym, że parlament Słowenii przyjął ustawę o działalności psychoterapeutycznwj, która to ustawa sankcjonuje terapię przez ciało. Tekst Towarzystwa jest rozwinięciem krótkiej wiadomości pochodzącej z EABP [2]. Odszukałem rzeczoną ustawę.
Ustawa: ZAKON O PSIHOTERAPEVTSKI DEJAVNOSTI (ZPTD) [3] została przyjęta 21.11.2025 r. Tekst ustawy opublikowano 4.12.2025 a obowiązuje od 19.04.2027.
W lipcu 2024 r. Ministrstvo za zdravje podkreślało, że „Osnutek zakona tako opredeljuje in razmejuje dva poklica: psihoterapevt in klinični psihoterapevt.” „Za oba poklica so določeni pogoji za pridobitev in ohranitev licence, ki dokazuje strokovno usposobljenost psihoterapevta in kliničnega psihoterapevta za samostojno izvajanje psihoterapevtske obravnave.” [4]
4 člen (psihoterapevtska obravnava) mówi, że to właściwy minister określi, które podejścia psychoterapeutyczne zostaną przyjęte i na jakich zasadach:
(2) Psihoterapevtski pristopi temeljijo na znanstveno-raziskovalnih ugotovitvah in z dokazi podprtih načelih oziroma na praksi podprtih dokazih. Podrobnejša merila in kriterije za priznavanje, evalvacijo in spremljanje kakovosti psihoterapevtskih pristopov, ki temeljijo na sodobnih mednarodnih praksah, metodologijah in strokovnih standardih, določi minister.” Precyzuje to „42. člen (dovoljeni psihoterapevtski pristopi).”
Przed uchwaleniem ustawy, Žurnal24.si w swoim artykule na ten temat „To zdaj prinaša zakon, ki tako močno razdvaja stroko” [5] wyjaśnia, co zmienia ten akt prawny, jeśli chodzi o szkolenie psychoterapeutów. Denis Kordež, sekretarz stanu w Ministrstvo za zdravje, potwierdził, że psychoterapeuci będą mogli wdrażać podejścia zatwierdzone przez Europejskie Stowarzyszenie Psychoterapii.
ZAKON O PSIHOTERAPEVTSKI DEJAVNOSTI (ZPTD) nie wylicza żadnego szczególnego podejścia. 23.4.2026 Ministrstvo za zdravje, przyjęło listę podejść, w tym jest „telesna psihoterapija”, [6] [7] choć nie wskazuje która, niemniej określa jakie wykształcenie powinien mieć psychoterapeuta, który stosuje takie czy inne podejście. Istnieją dwa sposoby uzyskania uprawnień: akredytowane studia specjalistyczne na drugim poziomie bolońskim (mgr), z tytułem psychoterapeuty oraz zdanym egzaminie zawodowym lub po dowolnym drugim poziomie bolońskim i co najmniej 4 letnim szkoleniu (ok. 2000 godzin).
Psychoterapeuta, zgodnie ze słoweńskim prawem, będzie musiał odbyć min. 2000 godzin szkolenia. Polska ustawa o ochronie zdrowia psychicznego mówi o 1200 godzinach, i jeśli przeciągnąć praktykę własną terapeuty do jakichś 400 h poza formalną częścią szkolenia (ilość poprowadzonych przez siebie sesji terapii), to będzie około 1000 godzin w szkoleniach terapii przez ciało.
2000 godzin to całkiem sporo, ale tyle ile wynika mniej więcej z wymagań IIBA (Analiza Bioenergetyczna), która przyjęła, że „Terapeuci bioenergetyczni posiadają wieloletnie doświadczenie zarówno w analizie bioenergetycznej, jak i psychoterapii, co zwiększa ich zdolność do pracy z głębokim i szerokim spektrum problemów terapeutycznych. Aby uzyskać certyfikat terapeuty bioenergetycznego, należy posiadać ważną licencję na wykonywanie psychoterapii, zgodnie z prawem obowiązującym w danym stanie lub kraju”. [8] Podobną koncepcję przyjął rząd Słowenii.
Aktualne szkolenia terapii przez ciało w Polsce nie wymagają doświadczenia klinicznego w psychoterapii ani przed przystąpieniem do szkolenia, ani nawet na poziomie superwizora terapii. Gdyby system słoweński wszedł w życie w Polsce, znikoma liczba terapeutów przez ciało mogłaby pracować na pełnych prawach, o ile nie byliby jednocześnie psychoterapeutami jakiejś pierwszej modalności. Ustawa słoweńska daje oczywiście czas na uzupełnienie braków, polski projekt ustawy też to przewiduje.
Idąc tropem i wymogami ZAKON O PSIHOTERAPEVTSKI DEJAVNOSTI (ZPTD), można śmiało pytać, czy terapeuta przez ciało jest psychoterapeutą, to znaczy, czy ma podstawowe szkolenie w zakresie psychoterapii (1200 godzin, na podstawie ustawy o ochronie zdrowia psychicznego) oraz przez ciało (ok. 1000 godzin, na podstawie wymagań którejś ze szkół terapii przez ciało).
Ponieważ zawód psychoterapeuty w Polsce nie jest regulowany, dobrowolną decyzją jednostek szkolących jest przyjęcie wymogów „Ustawy o ochronie zdrowia psychicznego” jako podstawy szkolenia w psychoterapii.
Ustawa o ochr. zdr. psych., wskazuje też, że egzaminy na certyfikat psychoterapeuty prowadzi organ zewnętrzny do kształcącego, co oznacza, że jeśli np. stowarzyszenie jest chociaż organizatorem czy wykonawcą szkolenia (z kim masz umowę podpisaną na odbycie kursu), nie może powołać zewnętrznej komisji egzaminacyjnej, ponieważ właśnie jest podmiotem kształcącym i jest to jej własna komisja, nawet, jeśli składa się z osób nie uczących i nie figurujących na liście szkoleniowców, superwizorów, czy psychoterapeutów tegoż stowarzyszenia. Egzamin musi organizować i prowadzić inne stowarzyszenie (lub uprawniony organ), które posiada taką działalność na podstawie swoich zapisów statutowych. Ustawodawca słoweński wyprowadza egzaminy ze stowarzyszeń i przenosi je na poziom państwowy.
UWAGA: jeśli masz wiedzę, że Twoje stowarzyszenie (jeśli z nim masz umowę) powołuje własną „zewnętrzną” komisję egzaminacyjną (czyli w ramach własnego stowarzyszenia) do prowadzenia egzaminów na certyfikat psychoterapeuty – koniecznie zwróć się do władz tego stowarzyszenia oraz jego komisji etycznej, ponieważ egzamin zdany w ten sposób jest nieważny a takie procedowanie – właśnie nieetyczne. Organizatorem jest Wewnętrzne egzaminy mogą dotyczyć jedynie terapii, ale nie psychoterapii.
Rozwiązanie Słowenii wygląda na wymagające, a biorąc pod uwagę adeptów terapii przez ciało, którzy nie są psychoterapeutami, nawet bardzo. Jednak są to wymagania dla wszystkich psychoterapeutów a nie tylko dla wybranej grupy. Środowisko medyczne Słowenii proponowało odrzucenie tego projektu, ale został on finalnie przegłosowany.
Ponieważ widzimy, w którą stronę zmierzają rozwiązania prawne w EU, aktualnie już na poziomie organizacji akredytujących i egzaminujących (m.in. stowarzyszeń) a co za tym idzie szkolących można zrobić naprawdę dużo.
Polskie prawo aktualnie pozwala na porządkowanie terapii przez ciało w ramach stowarzyszeń regulujących i prowadzenie jej w każdym kontekście, również publicznej opieki zdrowia z tym warunkiem, że prowadzącym jest psychoterapeuta, najlepiej z wykształceniem określonym w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 26 października 2022 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień (Dz.U. 2022, poz. 2184). „Bazowe” wykształcenie oznacza tu wybór jakiego dokonało MZ, a nie bazowe w sensie nadrzędnej ustawy, która definiuje je jako wyższe a nie kierunek studiów.
Jeśli jednak terapeuta pracy przez ciało nie jest psychoterapeutą, to w ramach publicznej opieki zdrowia nie może prowadzić takiej aktywności, ale w placówkach prywatnych tak, jeśli jest zatrudniony jako lub na samozatrudnieniu. W nieco lepszej sytuacji są psychologowie, ale jeśli nie są psychoterapeutami, to również prowadzenie przez nich terapii przez ciało może być zgodnie z prawem krytykowane.
Rozwiązaniem może być zbudowanie programu kształcenia psychoterapeutów, na wzór który już został kiedyś wypracowany [9], gdzie głównym narzędziem byłaby któraś z terapii przez ciało. Dla jasności: metoda terapeutyczna jest narzędziem z wyboru psychoterapeuty, dlatego mówimy o psychoterapeucie z uprawnieniami, który pracuje metodą lub metodami pracy przez ciało.
Dla już działających na rynku terapeutów przez ciało, którzy kończą lub ukończyli szkolenia, mogłaby istnieć ujednolicona ścieżka uzupełnienia braków, pozwalająca na zdawanie egzaminu psychoterapeuty w stowarzyszeniach, które akredytowałyby wcześniej takie rozwiązania (i nie mogą to być oczywiście stowarzyszenia kształcące). Kluczowa jest tu spójność ścieżki edukacyjnej wraz z uwzględnieniem takich elementów jak np. podstawy innych terapii, kontrakt terapeutyczny, relacja terapeutyczna, terapia krótko- i długoterminowa, praca z konkretnymi zaburzeniami, diagnoza nozologiczna, terapia grupowa, terapia indywidualna, psychologia kliniczna, proces psychoterapii, itd. Certyfikat psychoterapeuty jest ujednoliconym dokumentem potwierdzającym kwalifikacje i przygotowanie merytoryczne, które w podstawie ma być podobne dla wszystkich psychoterapeutów. Biorąc pod uwagę warunki rynkowe oraz potrzeby środowiska, istnieją rozwiązania przystępne finansowo. Pomysł jest łatwy do wdrożenia, choć ograniczeniami są czas, chęci samych zainteresowanych oraz konieczność współpracy, w tym zapewnienie odpowiedniej kadry.
Jako przedstawiciel stowarzyszenia certyfikującego psychoterapeutów, mogę zaoferować informacje oraz projekt rozwiązań w tym zakresie.
[1] https://www.facebook.com/photo?fbid=122139378051054389&set=pcb.122139378441054389
[2] https://eabp.org/legal-recognition-for-body-psychotherapy-in-slovenia/?fbclid=IwY2xjawSmfQ9leHRuA2FlbQIxMABicmlkETFVVGJtT0lFYlhIM2JyNWtQc3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABHisPs31J2dUBt3n06z-pwArgl19RLQf63Q_kCIRsEB6jXViTsA-V-OCnHqjC_aem_14HDHx3xMtdrelSzWwBOKw
[3] https://pisrs.si/pregledPredpisa?id=ZAKO9068
[4] https://www.gov.si/novice/2024-07-10-z-regulacijo-psihoterapije-povecujemo-dostopnost-varnost-kakovost-in-preglednost-storitev/
[5] https://www.zurnal24.si/zdravje/aktualno/to-zdaj-prinasa-zakon-ki-tako-mocno-razdvaja-stroko-zakon-psihoterapija-vlada-439421
[6] https://www.gov.si/novice/2026-04-23-doloceni-pristopi-za-izvajanje-psihoterapevtske-obravnave-v-sloveniji/
[7] https://pisrs.si/pregledPredpisa?id=URED9676
[8] https://bioenergetic-therapy.com/index.php/en/practice/how-can-you-become-a-bioenergetic-therapist
[9] Projekt rozporządzenia kształcenie psychoterapeuty
https://psts.org.pl/wp-content/uploads/2025/10/MZ-projekt-ramowego-programu-szkolenia_PSYCHOTERAPIA.pdf
0 komentarzy