Wymagania dotyczące wykonywania terapii przez ciało, na przykładzie certyfikatu terapeuty bioenergetycznego (CBT) – Analiza Bioenergetyczna Alexandra Lowena, zgodnie z informacjami The International Institute for Bioenergetic Analysis, IIBA (organizacji założonej przez Alexandra Lowena).*
Od czasu Wilhelma Reicha i wegetoterapii minęło sporo czasu. Powstało wiele cennych terapii, które nawiązują do jego idei wprost, nie wprost, lub wyrosły z innych korzeni: Core Energetics® – John Pierrakos; Rubenfeld Synergy Method® – Ilan Rubenfeld; Radix® – Chuck Kelley; Organismic Psychotherapy – Malcolm & Katherine Brown; Biodynamic Psychology and Psychotherapy – Gerda Boyesen; Body-Mind Centering® – Bonnie Bainbridge Cohen; BodyMind Psychotherapy – Susan Aposhyan; EMDR® – Francine Shapiro; Energetic Integration® – Jack Painter; Bodynamic® – Lisbeth Marcher; Hakomi Method – Ron Kurtz (tu może najmniej); Biosynteza – David Boadella; Sensorimotor Psychotherapy – Pat Ogden.
Każda z tych metod (a to nie wszystkie obecne na rynku) ma wieloletnie szkolenia, system certyfikacji, superwizji, terapii własnej, itd. Ten krótki przegląd pokazuje, że nikt nie zdąży nauczyć się ich wszystkich, ale jest tak wiele wspólnych mianowników, iż nie jest to potrzebne, ale na pewno niezwykle ciekawe.
Warunki uzyskiwania certyfikatu terapeuty bioenergetycznego wg IIBA wskazują, że „Terapeuci bioenergetyczni posiadają wieloletnie doświadczenie zarówno w analizie bioenergetycznej, jak i psychoterapii, co zwiększa ich zdolność do pracy z głębokim i szerokim spektrum problemów terapeutycznych. Aby uzyskać certyfikat terapeuty bioenergetycznego, należy posiadać ważną licencję na wykonywanie psychoterapii, zgodnie z prawem obowiązującym w danym stanie lub kraju”. (Cytat zostanie powtórzony).
Z warunków IIBA wynika, że analiza bioenergetyczna jest rozbudowaną metodą terapeutyczną, a nie odrębną psychoterapią. Z tego powodu egzaminy CBT (Certified Bioenergetic Therapist) przeprowadzane są przez osoby, które szkolą swoich kursantów. I jest to zgodne ze standardem szkolenia, ponieważ warunki określają, że terapeuta CBT jest równocześnie psychoterapeutą z ważnymi uprawnieniami, czyli po drugim roku szkolenia lub z certyfikatem psychoterapeuty, zgodnie z ustawą z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego. Ustawa wskazuje, że egzaminy na certyfikat psychoterapeuty muszą być zewnętrzne i na pewno nie może ich organizować jednostka, która szkoli, oraz że nie mogą egzaminować osoby, które uczą (International Institute for Bioenergetic Analysis). Cały kurs czteroletni terapii bioenergetycznej to około 700 godzin stacjonarnie z dodatkami (czytaj niżej), czyli niewiele ponad połowa szkolenia psychoterapeutycznego.
IIBA zakłada, że terapeuta bioenergetyczny jest już wyspecjalizowany w innej modalności terapeutycznej, a nie że jest np. psychologiem, czy terapeutą w jeszcze innej metodzie. Dzięki temu osoba, która jest psychoterapeutą i uczy się bioenergetyki, ma już osadzenie w jakiejś innej modalności psychoterapii (W ustawie o ochronie zdrowia psychicznego wymienia się „w szczególności” metody „terapii humanistyczno-doświadczeniowej lub integracyjnej, lub poznawczo-behawioralnej, lub psychoanalitycznej, lub psychodynamicznej, lub systemowej”. Nurt lub modalność to termin szerszy do metody i techniki). Jens Tasche, terapeuta bioenergetyczny pisze: „Analiza bioenergetyczna w dużej mierze dostosowuje swoją koncepcję relacji do idei psychologii humanistycznej.Podobnie jak niemal wszystkie inne terapie ciała, analiza bioenergetyczna jest obecnie raczej w fazie rozwoju niż samodzielną metodą. Praktycy bioenergetyczni stosują ćwiczenia tam, gdzie uznają to za stosowne. Uciekają się do innych metod i technik, gdy bioenergetyka nie oferuje sensownego podejścia do problemu przedstawionego przez klienta.” (Tasche, 2016, s. 29 )
Wyrażenie „psychoterapeuta bioenergetyczny” może wprowadzać w błąd ponieważ CBT, zgodnie z warunkami IBA jest przede wszystkim psychoterapeutą w jakimś nurcie, o co śmiało można pytać. Terapeuta CBT powinien, zgodnie z ustawą o ochronie zdrowia psychicznego, posiadać co najmniej 1200 godzin szkolenia psychoterapeutycznego pierwszej modalności oraz ok 800-900 (czasem więcej) godzin szkolenia w terapii przez ciało, tu: Analizie Bioenergetycznej.
Możliwa byłaby sytuacja, aby samo szkolenie z analizy bioenergetycznej uzupełnić do 1200 godzin, ale choć jest to zgodne z prawem, to pozostaje w sprzeczności z warunkami IIBA. Prawo na to zezwala zaś wysoki standard pozostaje wolnym wyborem, który IIBA pozostawia poszczególnym organizacjom. Zgodnie z polskim prawem psychoterapeuta w wolnym rynku nie musi stosować się do wspomnianej ustawy ani do rozporządzeń MZ, czyli terapeuta w dowolnej metodzie może nazwać siebie psychoterapeutą, jednak IIBA trafnie określa wymagania i bardzo wysoko stawia poprzeczkę. Ważna uwaga prawna: zakres stosowania przywołanych przepisów wspomnianej ustawy Artykuł 5 ust. 2 i 3 o ochronie zdrowia psychicznego nie obejmuje usług w zakresie psychoterapii świadczonych poza podmiotami wykonującymi działalność leczniczą, zatem na organizacjach NGO spoczywa jeszcze odpowiedzialność za wdrażanie zaleceń IIBA, nie tylko zgodnych z prawem, ale z wybranym prawem. Tym bardziej jest to ważne, ponieważ terapeuci bioenergetyczni aspirują do pracy w publicznej służbie zdrowia, zatem oczywiste jest, że tak należy tak dopasować wymagania, aby to było możliwe.
Pokazuje to przykład Szwajcarii, gdzie szkolenie w analizie bioenergetycznej prowadzi do tytułu psychoterapeuty uznanego przez szwajcarski rząd, co daje formalny status terapeuty bioenergetycznego również samej metodzie – to tak jakby na dziś móc prowadzić terapię bioenergetyczną w Polsce, np. w szpitalach psychiatrycznych (i przy ścisłym przestrzeganiu warunków IIBA jest to możliwe, gdy terapeuta CBT jest psychoterapeutą lub posiada certyfikat psychoterapeuty zgodnie z rozp. MZ oraz Ustawą o ochr. zdr. psych.).
W Szwajcarii działa SGBAT („Schweizerische Gesellschaft für Bioenergetische Analyse und Therapie”), czyli Szwajcarskie Stowarzyszenie Analizy Bioenergetycznej i Terapii.
SGBAT konsekwentnie stosuje się do zaleceń IIBA i oferuje akredytowany rządowo program kształcenia. W ofercie SGBAT* wymienieni są psychologowie oraz lekarze (np. psychiatrzy), co oznacza, że szkolenie jest dedykowane profesjonalistom zdrowia psychicznego. Szkolenie SGBAT jest częścią programu ASP Integral (Assoziation Schweizer Psychotherapeuten). Kandydaci muszą mieć ukończone studia wyższe: psychologia lub medycyna. Program jest zorientowany doświadczeniowo i na ciało. Uczestnicy uczą się takich zagadnień jak: antropologia, epistemologia, teoria osobowości i terapii zorientowanej na osobę i doświadczenie, etiologia, diagnoza i koncepcje zaburzeń, struktura charakteru i modele przywiązania. Fascynujące!
Oddaję głos warunkom certyfikacji wg IIBA:
– POCZĄTEK CYTATU
„Nasze stowarzyszenia lub instytuty stowarzyszone oferują programy szkoleniowe umożliwiające uzyskanie certyfikatu bioenergoterapeuty IIBA. Realizują one kompleksowy program szkoleniowy IIBA.
Programy szkoleniowe IIBA trwają co najmniej 4-5 lat:
Program 4-letni musi obejmować co najmniej 20 dni szkoleniowych rocznie, lub
Program 5-letni co najmniej 15 dni szkoleniowych rocznie.
Od naszych studentów wymaga się uczestnictwa w ciągłym procesie psychoterapeutycznym: Proces ten obejmuje:
Minimum 140 godzin terapii bioenergetycznej z certyfikowanym terapeutą bioenergetycznym (CBT).
Co najmniej 70 z tych godzin będzie realizowanych z jednym certyfikowanym terapeutą bioenergetycznym (CBT).
Maksymalnie 45 godzin może być przeznaczone na ciągłą terapię grupową.
Od naszych studentów wymaga się również odbycia 50 godzin superwizji bioenergetycznej. Superwizja obejmuje:
Minimum 35 godzin musi być superwizją indywidualną, a
Pozostałe 15 godzin może być superwizją grupową.
Szkolenie z Analizy Bioenergetycznej składa się z dwóch etapów: przedklinicznego i klinicznego. Uczestnicy będą zachęcani do kontynuowania programu szkoleniowego we własnym tempie. Ukończenie tych dwóch etapów trwa zazwyczaj od 4 do 6 lat. Zazwyczaj w ciągu roku odbywa się 8 do 10 weekendów szkoleniowych, po 6 godzin dziennie. Szkolenie ma charakter zarówno doświadczalny, jak i dydaktyczny. Chociaż specyfika każdego programu szkoleniowego nieznacznie się różni (odzwierciedlając normy kulturowe, prawne i zawodowe na całym świecie), wszystkie nasze programy szkoleniowe są prowadzone pod naszym bezpośrednim nadzorem, oferując profesjonalne programy szkoleniowe prowadzące do uzyskania certyfikatu terapeuty bioenergetycznego.
I etap: Przedkliniczny
Dogłębne studium teorii Analizy Bioenergetycznej, obejmujące zrozumienie procesu energetycznego i charakteru oraz sposobów ich reprezentacji w ciele i obronnej strukturze osobowości. Uczestnicy będą zachęcani do zgłębiania własnego procesu energetycznego i struktury charakteru, a także procesów i struktur charakteru innych osób. Podstawowa lektura prac Wilhelma Reicha, Alexandra Lowena i innych (SCIBA dodaje do drugiego roku: Lewisa, Robbinsa, Bauma, Tuccillo, Johnsona, Kelemana, Hiltona i innych).
II etap: Faza kliniczna
Studium procesu terapii bioenergetycznej i analizy charakteru ze szczególnym uwzględnieniem przeniesienia i przeciwprzeniesienia. Praca kliniczna z klientami pod superwizją w sesjach indywidualnych lub grupowych.
Aby uzyskać więcej informacji, prosimy o zapoznanie się ze streszczeniem programu szkoleniowego dla stowarzyszonych stowarzyszeń.
Terapia osobista
Aby zostać terapeutą bioenergetycznym, konieczne jest zrozumienie własnego procesu energetycznego i wyzwań charakterologicznych. Zasadniczo od kandydatów do certyfikatu oczekuje się zaangażowania we własną terapię bioenergetyczną.
Superwizja
Uzyskanie certyfikatu terapeuty bioenergetycznego wiąże się z obszerną superwizją. Superwizja grupowa, indywidualna i in vivo dają studentom bioenergetyki szerokie możliwości doskonalenia i udoskonalania pracy z klientami. Zagadnienia teorii, techniki, interwencji, przeniesienia i przeciwprzeniesienia są poruszane w trakcie superwizji w ciągu ostatnich trzech lat szkolenia.
Aby uzyskać certyfikat, student musi…
… posiadać podstawową wiedzę z zakresu Analizy Bioenergetycznej:
✔ Teoria analizy bioenergetycznej, w tym struktura charakteru.
✔ Teoria psychoanalityczna, w tym przeniesienie i przeciwprzeniesienie.
✔ Teoria rozwoju.
✔ Relacja terapeutyczna między terapeutą a klientem.
✔ Historia bioenergetyki od Freuda, przez Reicha, po Lowena.
… wykazać się kompetencjami na poziomie roboczym:
✔ Umiejętność stawiania diagnozy za pomocą różnych metod, w tym czytania ciała.
✔ Stosowanie odpowiednich technik bioenergetycznych.
✔ Praca z procesami energetycznymi.
✔ Prawidłowa integracja pracy fizycznej i analitycznej.
✔ Bycie w relacji z klientem.
… posiadać cechy osobiste niezbędne do pracy terapeutycznej:
✔ Profesjonalne i etyczne zachowanie.
✔ Poszanowanie granic.
✔ Zrozumienie własnej struktury charakteru.
✔ Świadomość i umiejętność panowania nad impulsami i uczuciami oraz odpowiedniego ich wyrażania.
✔ Komfort w relacjach z własnymi emocjami i seksualnością oraz z klientem.
✔ Dostrojenie, empatia, współczucie.
✔ Zdolność do życia i umiejętność uziemienia.
✔ Świadomość kwestii kulturowych, płciowych, ekonomicznych, religijnych i rasowych w terapii.
✔ Zaangażowanie w ciągłą naukę i rozwój osobisty.
Etapy certyfikacji
Certyfikat zostanie przyznany przez lokalną komisję szkoleniową, która oceni gotowość każdego uczestnika w 3 obszarach:
Terapia osobista, Superwizja i Pomyślne ukończenie dwóch etapów programu szkoleniowego. Terapeuci bioenergetyczni posiadają wieloletnie doświadczenie zarówno w analizie bioenergetycznej, jak i psychoterapii, co zwiększa ich zdolność do pracy z głębokim i szerokim spektrum problemów terapeutycznych. Aby uzyskać certyfikat terapeuty bioenergetycznego, należy posiadać ważną licencję na wykonywanie psychoterapii, zgodnie z prawem obowiązującym w danym stanie lub kraju.”
– KONIEC CYTATU
Obecnie mamy już dobrze opracowane modele somatycznej integracji emocji (Ogden, Levine, Payne, Nijenhuis), ale wzorce napięć (tzw. zbroja ciała), z uwagi na ich większą randomowość i współistnienie z innymi wzorcami obron, to temat wymagający namysłu i dalszych opracowań, zwłaszcza, że pojawiło się już kilka możliwości technologicznych, w tym związanych z AI.
Wyjście z pracą terapeutyczną z fotela sporo zmienia, ale trzeba sprawnie umieć wracać do niego z uwagi na konieczność dokonywania stałych korekt diagnostycznych – mówiąc językiem ericksonowskim: stale balansować zjawiska transowe. Koniecznie trzeba mieć na uwadze przeciwwskazania do pracy tego typu.
Zachowanie równowagi pomiędzy skutkami interwencji a poziomem pobudzenia i stopniem opracowania poznawczego oraz emocjonalnego to gwaranty bezpiecznej pracy.
Na gruncie aktualnych dyskusji o naukowości, wiele można tu jeszcze dodać i na pewno będzie jeszcze warto.
* https://bioenergetic-therapy.com/index.php/en/practice/how-can-you-become-a-bioenergetic-therapist
Tasche, J (2016). Körperpsychotherapie zwischen Bioenergetik und Psychoanalyse. Zum Zusammenwirken von Reife und Lebendigkeit. Wiesbaden: Springer
0 komentarzy