Normalizowanie i upowszechnianie psychoterapii oraz usług o charakterze pomocy psychologicznej, stawia duże wyzwania społecznym narzędziom ich weryfikacji. Poczesne miejsce w tym systemie zajmują badania naukowe, nawet nie sama nauka. Szerszy kontekst jakim jest nauka jako praktyka społeczna ustawia w nieco innym świetle sprawę badań, które są niejako zwieńczeniem namysłu naukowego, stanowiąc jednocześnie kolejną warstwę żyznego nawozu dla rozwoju kolejnych obserwacji, refleksji, wniosków i hipotez do zbadania.
Nauka i poznanie naukowe to zorganizowany system zdobywania, weryfikowania i systematyzowania wiedzy o otaczającym nas świecie. Główne cechy nauki i poznania naukowego to:
– Empiryczność, czyli oparcie na obserwacji, doświadczeniu i eksperymentach
– Obiektywność, czyli dbanie o bezstronność poznania przez eliminowanie wpływu osobistych uprzedzeń
– Systematyczność i metodyczność, czyli korzystanie z ustrukturyzowanych metody i procedur badawczych jak stawianie problemów badawczyc i hipotez, sposoby przeprowadzanie eksperymentów, czy analiza danych
– Weryfikowalność i falsyfikowalność, czyli budowanie takich twierdzeń, które muszą być możliwe do zweryfikowania lub obalenia na podstawie dowodów empirycznych.
– Kumulatywność, czyli osadzenie wiedzy w dotychczas istniejących ustaleniach stopniowo rozszerzając horyzonty badawcze. Nowe odkrycia rozwijają i uzupełniają istniejącą wiedzę
– Otwartość i krytycyzm umożliwiające torowanie nowych idei, pomysłów, teorii. Wyniki badań są dyskutowane i weryfikowane, łącznie ze sposobem prowadzenia badań, konceptualizacji problemów i ukrytych założeń.
Poznanie naukowe pozwala na systematyczne i wiarygodne zdobywanie wiedzy, która może być wykorzystywana do rozwiązywania problemów i doskonalenia naszego rozumienia świata.
Od niedawna trudnością nie jest dostępność do wiedzy, czy odkryć naukowych, ale zalew wiedzy i konieczność weryfikowania co jest, a co nie jest prawdą, czyli co faktycznie ma podstawy naukowe. Jest to bardzo szeroki temat. Umiejętność krytycznego myślenia winna zasadzać się przede wszystkim na zrozumieniu czym jest nauka, jakie ma społeczne funkcje i jak jest uprawiana oraz używana. Wymaga to jednak dużego wysiłku, co jest sprzeczne ze sposobem w jaki działa nasz mózg. I ten wysiłek warto podjąć, ponieważ dzięki niemu możemy poruszać się w świecie z nauką w znacznie przyjemniejszy i lżejszy sposób. A do poduszki warto poczytać ciekawą pracę:
Łukasz Jach (2015). Nauka jako obiekt kultu Wprowadzenie do koncepcji scjentoteizmu. Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego. Katowice.
Książek dedykowanych nauce jest mnóstwo, jeśli miałbym jeszcze coś polecić to zdecydowanie podstawy:
Karl R Popper (2016). Logika odkrycia naukowego. Wydawnictwo Aletheia, Warszawa
Jerzy Kmita (1976). Szkice z teorii poznania naukowego. PWN, Warszawa
Jerzy Kmita (1973). Wykłady z logiki i metodologii nauk. Warszawa
Zygmunt Hajduk (2012). Ogólna metodologia nauk. Wydawnictwo KUL, Lublin
Ernest Nagel (1970). Struktura nauki. PWN, Warszawa
Jan Such (1973). Wstęp do metodologii ogólnej nauk. Wydawnictwo UAM, Poznań
Jan Such (1975). Problemy weryfikacji wiedzy. PWN, Warszawa 1975.
Jest to bardzo subiektywny, pobieżny przegląd. Polecam
0 komentarzy