Hope & Resiliency

Dan Short, Betty Alice Erickson, Roxanna Erickson Klein (2005). Hope & Resiliency: Understanding the Psychotherapeutic Strategies of Milton H. Erickson. Crown House Publishing

Książka autorstwa Dan Short, Betty Alice Erickson oraz Roxanna Erickson Klein to publikacja z zakresu psychologii i psychoterapii, która analizuje podejście terapeutyczne jednego z najważniejszych klinicystów XX wieku – Miltona H. Ericksona.

„Erickson podchodził do terapii z założeniem, że wszelkie cierpienie można zmniejszyć. Chociaż ból w życiu jest nieunikniony, nie musi być przytłaczający. Bolesne wydarzenia można postrzegać jako niedogodność, problem, wyzwanie, coś, co może przynieść jakąś poprawę (Erickson-Klein, 1990, s. 273). (s. 68)

Książka koncentruje się na dwóch kluczowych pojęciach: nadziei (hope) i odporności psychicznej (resiliency), które stanowią fundament podejścia Ericksona do pracy terapeutycznej. Autorzy pokazują, że skuteczna psychoterapia nie polega jedynie na analizie problemów, ale na uruchamianiu zasobów pacjenta i wzmacnianiu jego zdolności do radzenia sobie z trudnościami.

W większości swojej pracy klinicznej Erickson rzadko używał słów lub zwrotów sugerujących bierną rolę pacjenta. Znajdował stymulujące sposoby zachęcania pacjentów do aktywnego angażowania się we własny proces zdrowienia. Dorastając na farmie, w pełni rozumiał znaczenie powiedzenia: „Musisz wykonać swoją część pracy”. Rozumiał uczucie satysfakcji, jakie towarzyszy po ciężkim dniu pracy (s. 68).

Publikacja przedstawia Ericksona nie tylko jako twórcę nowoczesnej hipnozy, ale przede wszystkim jako innowacyjnego terapeutę, którego metody wykraczają poza jeden nurt. Opisane strategie mają uniwersalny charakter i mogą być stosowane niezależnie od orientacji terapeutycznej.

Autorzy analizują podstawowe strategie Terapii Ericksonowskiej:

Rozproszenie uwagi (Distraction)
Frakcjonowanie (Partitioning)
Progresja (Progression)
Sugestia (Suggestion)
Reorientacja (Reorientation)
Spożytkowanie (Utilization)

Praca ma charakter systematyczny i dydaktyczny. Składa się z dwóch głównych części:

1. Podstawy zdrowia i procesu terapeutycznego – omawia naturę problemów psychicznych i relację terapeutyczną.

2. Strategie kliniczne – szczegółowo opisuje konkretne techniki stosowane przez Ericksona, ilustrowane przykładami z praktyki.

Celem książki jest nie tylko przedstawienie metod Ericksona, ale także pokazanie ich głębszego sensu – budowania nadziei u pacjenta, wzmacniania jego autonomii, traktowania trudności jako potencjału zmiany.

Publikacja ma charakter zarówno teoretyczny, jak i praktyczny – zawiera liczne przykłady kliniczne, które pomagają zrozumieć zastosowanie omawianych strategii w realnej pracy terapeutycznej.

„Hope & Resiliency” to ważna książka w obszarze psychoterapii, która: przedstawia nowatorskie, humanistyczne podejście do leczenia, akcentuje rolę nadziei i odporności psychicznej oraz łączy teorię z praktyką kliniczną. Jest szczególnie cenna dla studentów psychologii, psychoterapeutów pracujących Terapią Ericksonowską oraz wszystkich zainteresowanych rozwojem osobistym i mechanizmami radzenia sobie z trudnościami. To idealny sposób na bliższe poznanie tego, co jest istotą myślenia ericksonowskiego.

Choć ten rodzaj terapii bywa prezentowany jako wynik gry klinicznej intuicji terapeuty oraz szytego na miarę transu, to jego adepci dość szybko przekonują się, że struktura procesu jest znacznie bardziej złożona. Poniższy cytat pokazuje, na czym polega nauka tego sposobu pracy.

„(…) Erickson poświęcał każdemu przypadkowi klinicznemu mnóstwo czasu i energii. Prowadził skrupulatne notatki, zapisując wszystko, co zostało powiedziane podczas sesji. Następnie planował i analizował każde słowo i działanie, które mogły wystąpić podczas kolejnych sesji, oraz ich wpływ. W niektórych przypadkach jeździł do domów pacjentów, aby lepiej zrozumieć otoczenie, w którym przyszli. Oznaczało to, że Erickson często poświęcał więcej czasu na przygotowanie się do sesji niż na same sesje. Erickson uważał, że rezultaty każdego przedsięwzięcia mającego na celu rozwiązanie problemu będą proporcjonalne do wysiłku włożonego w znalezienie rozwiązania (Hughes i Rothovius, 1996, s. 236).”

Wiele lat temu, gdy sam zacząłem pisać transe dla konkretnych pacjentów, na konkretne sesje, zastanawiałem się, czy ma sens wyprzedzać to, co może się zdarzyć na sesji? Może pacjent przyjdzie w innym stanie, poprawie i cała praca pójdzie na marne? Nigdy jednak nie był to stracony czas i wciąż nie jest. Znajomość choćby sposobu budowy doświadczeń przez człowieka ujawniająca się w jego wypowiedziach i skorelowanych z nimi fizycznych ekspresjach struktury charakteru, powodują, że interwencje terapeutyczne stają się efektywniejsze a praca ożywcza – bez względu na to, czy jest to uczenie psychoterapii, superwizowanie, czy po prostu psychoterapia.

Książka, poznanej przeze mnie osobiście dwójki z trzech autorów, jest niezwykle cennym nabytkiem w biblioteczce ericksonowskiej i raczej nieprędko się przeterminuje, co jest jej bezcenną zaletą.

Książka dostępna na Amazon.com